Middle-earth: Shadow of War review

“Sven, wil je orcs hakken en ons daar dan uitgebreid over vertellen?”, klonk de vraag. “Heeft een kameel tieten op zijn rug?”, was mijn antwoord. En zo werd de PlayStation 4-game Middle Earth: Shadow of War mijn kant op geworpen, wetende dat ik dit spel aan een grondige inspectie zou onderwerpen. Het is namelijk het tweede deel uit de serie, en ik was enorm onder de indruk van het eerste deel. En dan met name de gameplay en het Nemesis System. Dit innovatieve stukje content, dat zichzelf continu aanpaste aan je speelstijl en je verraste met een soort humoristisch en taai schaakspel van orcs, leek mij lastig om nog spectaculair te verbeteren. En hoeveel innovatie zou men überhaupt aan kunnen brengen in een game dat gebaseerd is op orcs onthoofden in de mythische wereld van Lord of the Rings? Behoorlijk veel, naar blijkt. Dus speel ik het spel tot op de dag van vandaag nog steeds.

Half geest, half mens, geen half werk

Het verhaal is vrij eenvoudig. De hoofdpersoon Talion en zijn gezin zijn in de voorganger van dit spel gedood door de homeboys van Sauron, en Talion is daarna op magische wijze versmolten met de eeuwenoude geest van de elf Celebrimbor. Deze laatste heeft ook nog een appeltje te schillen met zijn voormalige vriend en mede-elf Sauron, en dat was de basis voor de versmelting. Celebrimbor is namelijk de persoon die de beruchte ringen heeft gesmeed in Middel Earth, en Sauron heeft hem keihard genaaid. Echter is de elf waarmee Talion nu een lichaam mee deelt niet alleen een smid, maar ook een ongeëvenaard krijger met zowel zwaard als boog. Na de revanche op Saurons posse in deel 1, vonden de heren in dezelfde kleren het slim om nog één keer een ring te smeden en te dragen. Daar begint dit tweede deel dan ook mee, want het gaat natuurlijk gelijk al mis.

Maar dat heeft ook voordelen, want je mag de wereld van Middle Earth gaan verkennen en deze is vele malen groter en epischer dan voorheen. Je begint in een stad die aangevallen wordt door een eindeloze stroom orcs, waarbij verhaaltechnisch verraad, liefde en eer hoog in het vaandel staan. Shadow of War kent enkele (hoofd)karakters die je main,- en sidequests vergezellen en het eerste wat opvalt is dat niet alleen deze karakters slim en/of humoristisch zijn geschreven, maar dat de voice-acting meer dan subliem is. Op zich wel prettig qua audiovisueel balans, want grafisch gezien is het spel zeer zeker niet slecht maar ook niet hoogstaand. Althans, op de PS4. Dat zal met processorkracht en grafische geweld te maken hebben, want op PC is de game haarscherp op 4k te spelen. Maar in alle eerlijkheid stoorde me dat voor geen seconde, want het geheel is immersive als de pest. En dat komt dus door de uitstekende karakters, de meer dan levende wereld, het Nemesis System en de gameplay in het algemeen.

Op jacht naar het hoofd van Sauron en zijn assistent, de Witch-King of Angmar, rollen er honderden andere koppen. Van orcs en Olog-hai’s bijvoorbeeld. Deze laatste creaturen lijken grote kruisingen tussen orcs en ogres, met bijbehorend intelligentieniveau. Hoewel er sommige uitzonderingen zijn. De gameplay is in één woord subliem. De controls voelen aan het begin van de game iets houterig en niet al te responsief aan, maar dat is logisch gezien je nog helemaal geen speciale moves of acties hebt. Naarmate het spel vordert en je tijd investeert in het levellen van je karakter en per uitgebreide skilltree de ideale perks kiest die het best bij jouw gameplay passen, verander je langzaam in een niet te stoppen tornado van glimmend metaal, vuur, pest, vervloekingen en orcenbloed. De werelden (ja, er zijn meerdere continenten) zijn bezaaid met monsters en orcs, die ook nog eens tegen elkaar vechten. Je kunt daar gebruik van maken door bijvoorbeeld monsters te overheersen en te bereiden, of je kunt er voor kiezen om ze gewoon hun gang te laten gaan terwijl je op afstand nog even wat extra fik stookt door explosieve vaten te laten ploffen. Zo zijn er nog dozijnen andere mechanics en tactieken die je uit kunt buiten.

Met het doen van missies, het random hakken van orcs, het verzamelen van collectibles (wat op één of andere manier helemaal niet saai werd) en het volbrengen van bepaalde uitdagingen verdien je XP en loot. Niet alleen dat, maar je krijgt ook meer achtergrondinformatie over Middel Earth en haar inwoners. Met de XP kun je vanzelfsprekend je skilltree opbouwen, en de loot is opgedeeld van normaal spul tot legendarische set-items, die dan weer set-bonussen hebben. Er is wel een dingetje aan de hand met de loot. Zo heb je namelijk ook loot-boxes met goede loot en hogere klasse orc-captains die je later in het spel kunt gebruiken. Die boxes kun je bijvoorbeeld verdienen met online opdrachten (zoals een aanval op een fort van een andere speler: kom ik op terug) of kopen met de valuta die je in het spel verdient met missies of het afbreken van overbodige loot. Echter is er nog een andere mogelijkheid: kopen voor echte centjes. Jazeker, ze hebben er micro-transacties in gestopt. Je kunt gouden munten kopen (en soms verdienen met daily quests) om de dikste lootboxes aan te schaffen. Waarom is mij een groot raadsel: ik heb er nog nooit eentje nodig gehad. Er zijn slechts 1 of 2 slechte redenen denkbaar, en dat is dat je het spel voor jezelf supersimpel wil maken óf dat je ‘Legendary’ orc-captains in één van je forten wil stoppen om andere spelers te frustreren als ze jouw toko willen raiden of je een Siege-leger wil maken om forten van andere spelers te slopen. Maar dat is compleet zinloos, want je wint er niet echt iets mee behalve een titeltje en… meer loot.

De Nemesis van mijn Nemesis is mijn vriend

Gedurende het spel lijkt het Talion en zijn geestverwant handig om een leger van orcs te bouwen, omdat de overmacht van Sauron nu eenmaal te groot is. Talion is behept met het vermogen om orcs, Olog-hai en monsters door middel van een soort Jomanda-handoplegging voor zich te winnen. Niet alleen reguliere orcs, maar ook captains en warchiefs. Dit brengt het schaakspel van het Nemesis System met zich mee. En dit systeem is briljant. Een korte uitleg: Je hebt een paar dozijn orcs en Olog-hai per regio, die allen voor Sauron vechten. Soms ook tegen elkaar. Alles om in positie te stijgen. Als jij een captain omlegt, is de kans groot dat die positie wordt ingevuld door iemand van een rang lager. Deze stoelendans klinkt vrij droog, maar is alles behalve dat. Elke orc is namelijk gezegend met een bijnaam, een (bijna) unieke voice-actor, duizenden scripts en one-liners en alles is doordrenkt met humor en ruige taal. Hoe het in praktijk werkt? Voorbeeld. Ik kwam toen ik net speelde ene Fubár the Dauntless tegen. Elke orc-captain heeft bepaalde sterktepunten en zwaktepunten, handig opgesomd in een overzichtje als je vooraf deze informatie uit een orc-informant getrokken had. Deze specifieke Olog-hai was immuun voor stealth en had een giftige knots, maar hij was ook doodsbang voor vuur. Dan lijkt me de tactiek dus helder.

Ik zocht Fubár op, we kruisten zwaard en knots, en de Olog-hai begon direct te vertellen hoe hij mijn ingewanden zou gaan oppeuzelen. Lekker belangrijk, ik had vooraf al gescout dat hij bij een explosief vat stond. En het eerste wat ik deed was dat met mijn boog kapotschieten. Fubár vloog in brand, raakte in paniek en was al snel dood. Doei. Een tiental uur later in het spel werd ik vanuit het niets van achter aangevallen. Daar stond hij dan. Fubár. Boos. Opnieuw tot leven gewekt door de duistere magie van Sauron. Zijn halve lichaam was verbrand, en terwijl hij wilde gaan praten veranderde zijn titel ineens van “the Dauntless” naar “the Burned”. Hij begon me rustig te vertellen dat hij zo dankbaar was dat ik hem in de fik had gestoken omdat hij nu geen angst voor vuur meer had, en hij graag die ervaring met me wilde delen. Ik moest lachen, maar wilde niet meewerken. Intussen was Fubár wel in level gestegen en een stuk taaier geworden. Zijn nek echter niet, dus zijn grote kop lag er na een gevecht van vijf minuten af. Probeer daar maar eens van terug te komen. Maar je verwacht het al: een aantal speeluren later stond hij ineens weer voor mijn neus. Half verbrand en overal hechtingen en vleesrot. Fubár the Undying.

Neem dit voorbeeld van Fubár, en vermenigvuldig het keer vijfhonderd. En voor iedereen die het spel speelt, is de ervaring weer anders. Andere orcs, andere namen, andere gekke traits. Zoals Scoff the Screamer. Kan alleen maar keihard schreeuwen. Niet zo handig dat ik hem op een spionagemissie stuurde natuurlijk. Of neem Brig the Mad, die alleen maar over muizen in wilgenbomen kon lullen. Of neem Tarak the Damaged, die als captain een te hoog level had voor mij om te recruteren en ik hem uit nood moest shamen (waarbij je de orc voor lul zet en zijn level zakt, zodat je hem de volgende keer wel kan recruteren). Dat shamen heeft wel een nadeel: je doet ook een soort magische handoplegging op zijn knar, maar regelmatig kluts je de hersenen dusdanig dat de bewuste orc compleet debiel raakt. Tarak the Damaged kon uiteindelijk alleen nog maar zachtjes “Oe oeee oeee oeeeeee oe oe!” zeggen en raakte overal van in paniek. Het doel van het Nemesis Systeem is dus dat het spel zichzelf continu ververst, in al haar variëteit en al haar honderden verschillende uitkomsten. En je kunt dus spionnen over de hele linie plaatsen, die infiltreren in de forten die je wil veroveren. Of niet. Moet je lekker zelf weten.

De heer van je eigen kasteel

Talion is inmiddels een paar forten rijker. Deze heeft hij veroverd door zoals gezegd spionnen in de vijandelijke linies te plaatsen en een aanvalsleger op te bouwen. Dit leger wordt geleid door jouw karakter zelf, met als ondersteuning enkele aangewezen warchiefs. Maximaal zes. Deze zes warchiefs kun je voor ingame-valuta versterken met extra troepen, drakes, vuurpijlen et cetera. Aan de hand van de kwaliteit orcs, hun level en hun extra perks wordt er een score gegeven aan de aanvalskracht. Deze is ook te zien voor de defensie van het fort. Zo kun je snel inschatten hoe succesvol je poging wordt. Een siege spelen voor de eerste keer is absoluut episch. Het is een stukje Braveheart op je beeldscherm waarbij je zelf Mel Gibson speelt, inclusief speeches. Zodra je de kasteelheer verslagen hebt (wat vaak nog een verdomd pittig gevecht is ook, omdat hun level veel hoger ligt dan het jouwe), is het van jou om in te richten zoals je wil. Dus op dezelfde manier als bij de Siege-legers: captains selecteren voor de verdediging en ze uitrusten met extra perks. Want niet alleen in-game kan Sauron of iemand anders een poging wagen het kasteel terug te veroveren, maar ook online!

Jazeker, je kunt in Middle Earth: Shadow of War dus aangevallen worden door andere spelers. En je kunt hun kastelen ook proberen te veroveren met jouw custom build leger. Niet gelijk in paniek schieten; mocht jouw fort worden overrompeld door een andere speler, dan gebeurt er niets. Geen verlies van geld, orcs of iets anders. De aanvaller wordt echter wel beloond met wat centjes, lootboxen en een rating-systeem met rangen. Je kunt de aanvallen van de andere spelers overigens niet zien, behalve in een online overzichtje met gebeurtenissen. Boeit ook niks, want waarom zou je naar een ander zitten kijken als je zelf orcs kan onthoofden. In mijn geval staat dit hele systeem in ieder geval garant voor vele uren extra spelplezier. De dynamiek, de gevechten, de variatie en tactieken is meeslepend. Vooral omdat het ook getimed is.

Shadow of War - review conclusie

Wetende dat dit een veel te lange review is voor de meeste lezers, is de omvang van mijn epistel testament voor mijn enthousiasme voor Middle Earth: Shadow of War. Het spel is episch, omvangrijk, levendig, innovatief, verhaaltechnisch sterk en een perfectie van waar zijn voorganger voor stond. Het zorgde voor gezonde frustratie over de moeilijkheid, afgewisseld met hardop lachen omdat ik bijvoorbeeld tijdens een raid ineens “Oe oeee oeee oeeeeee oe oe!” naast me hoorde. Ja, ik had per ongeluk Tarak the Damaged meegenomen tijdens een van mijn veldtochten. Het Nemesis System is een hoogtepunt van het genre, en zorgt er voor dat Middle Earth: Shadow of War buiten al haar andere kwaliteiten op eenzame hoogte komt te staan. Boe-roepers kunnen qua gameplay vergelijkingen gaan maken met Batman of Assassins Creed, maar dat is hier simpelweg niet relevant. Niet alleen omdat het beter is, maar het spel is zo veel meer dan dat geworden. Voor iedereen die ook maar enigszins van het eerste deel heeft genoten of het genre leuk vindt, is dit een must buy. En nu ga ik weer orcs hakken. Samen met Fubár.

Middle-Earth: Shadow of War - gespeeld op PS4

Middle-Earth: Shadow of War - gespeeld op PS4
9

Grafisch

8/10

Nemesis systeem

10/10

Gameplay

10/10

Pluspunten

  • Het nieuwe Nemesis Systeem brengt het spel naar absolute topklasse met vele uren vermaak
  • De wereld is levendig, immersive en humorvol en de gameplay is een juweel
  • Orcs. Hakken.

Minpunten

  • Compleet overbodig micro-transaction systeem
  • Grafisch geen wereldwonder, maar ik moest hier iets neerzetten…
  • geen -

Maak onze dag, deel dit met je vrienden!

  • General Dripple

    Riefjoew is niet te lang maar ik heb dan ook tijd genoeg om te lezen.
    Verder heb ik net deel 1 GOTY op de kop getikt voor een tientje dus als die leuk is volgt deze volgend jaar vanzelf.
    Dat grafische niet sterk had ik al meegekregen.
    De Nerds van de reddit geven de schuld aan de oude engine van deel 1 welke ook op de oude generatie was verschenen.

  • Mooi stukkie tekst, Sven!

    • Dank, ouwe!

      • Zit wel een foutje in de review. Het is niets hoor, maar het jeukt wel een beetje. Dus ik ga toch krabben.

        Die bulten op de rug van een kameel zijn geen tieten: er wordt geen voeding geproduceerd voor nageslacht en er zitten geen spenen op. Ook de mannetjes hebben die bulten – then again, ook sommige van onze mannetjes hebben tieten. Punt is in ieder geval dat de bulten dienen als voedsel/vet-opslag en geen reproductieve organen zijn.

        Maar verder, strakke review.

        • Zo meteen ga je me nog vertellen dat een olifant geen lul op zijn gezicht heeft.

          • Hangt van de verzorger af…

  • Dave Janssen

    Wat mij opvalt is dat de onderkant van de review wel heel veel lijkt op die van BabelTechReviews:
    http://www.babeltechreviews.com/shadow-of-war-pc-game-review/

    Is het gewoon een soort van standaard template die gekozen is?

    Anyways, heel veel screenshots daar op BabelTechReviews. Ik vind het spel er helemaal niet verkeerd uitzien. Wat me wel opvalt, is dat de omgevingen een tikje simpeler ogen dan in bijv. Rise of the Tomb Raider. Daar waren de omgevingen nog net wat gedetailleerder, scherper en rijker aan details. Maar Rise of the Tomb Raider was dan ook fenomenaal mooi. Dit spel is mooi zat en de 8/10 die hier gegeven wordt voor de graphics is denk ik verdiend. Het spel is grafisch stukken beter verzorgd dan bijv. Elex. Elex krijgt ook veel matige reviews, en over de graphics wordt enorm geklaagd.

    • Kleine geruststelling: ik heb nog nooit van BabelTechReviews gehoord, en kijk eigenlijk zelden naar andere reviewsites dan naar Duimschroef op Metacritic na. En ik heb hun conclusie net even gelezen, maar kan niet echt stellen dat het hetzelfde is. Kan op toeval of perceptie berusten.

      • Dave Janssen

        Ik had het natuurlijk over het stukje nog onder de conclusie. 😉

        De lay-out daarvan zeg maar.

        Enige verschillen:
        – Op BabelTechReviews is het lijntje bovenaan blauw, bij jullie rood
        – bij jullie staat er nog gespeeld op PS4 bij vermeld

        Voor de rest vooral veel gelijkenissen.

        • Pully

          Er word gebruikt gemaakt van een standaard cms. Dat de layout veel lijkt op die van andere sites is dan ook zeer goed mogelijk

        • JungleJack

          Klopt, het is een standaard plugin die heel veel andere sites (kunnen) gebruiken. Ik weet ook nog niet of deze blijft. Bij de vorige opzet was er iets meer vrijheid, maar waren er geen markups voor Google zodat deze ook oppikt en in de zoekresultaten direct toont wat het cijfer is etc. Dat kan ook met de hand, maar ik moet daar nog even een juiste en werkbare manier voor vinden. Kan dus zomaar zijn dat dit binnenkort weer weg is.

          • Flauw truukje: twee blokken onderaan – eentje standaard en eentje naar eigen smaak. En dan die standaard onzichtbaar maken in de browser? Dan zouden crawlers ‘m nog steeds moeten kunnen vinden in de source vd pagina.

          • Dave Janssen

            Zou dat niet tot trager ladende pagina’s leiden?

          • Valt wel mee, het is maar een klein blokje tekst – ik bedoel echt alleen het ‘conclusies’ blok dubbel uitvoeren he. Bandbreedte, ook mobiel, zou meer dan genoeg moeten zijn. Alle CSS enzo heb je toch al geladen en gecached. Ik verwacht niet dat trager laden een dingetje is.

  • DhrStakker

    Top review, merci! Las hiervoor de review op Tweakers waar slechts een 7,5 wordt gegeven. Voornamelijk vanwege de microtransacties /managen van de forten en gebieden. Al kan ik me meer in jouw verhaal vinden. Grinden van resources kan ook een reden zijn om het spel juist wel te spelen.

    • Heel graag gedaan. In mijn geval absoluut het geval. Het ‘grinden’ is wat je er zelf van maakt, en hoe je je zelf ermee vermaakt. Natuurlijk wordt het na 20 uur repetitief als je alleen maar bezig met orcs bent, maar dat is met alles zo. Dit is het type spel dat je een maand kan neerleggen en er dan weer fris tientallen uren in kan steken als het je ding is.

  • Goeie review Sven! Ik ga deze game zeker halen, maar daar had ik jouw review niet voor nodig. Ik heb me zo goed met deel 1 vermaakt, dat ik deze sowieso al zou halen.